Organisation Todt

De Organisation Todt, opgericht door ingenieur Fritz Todt, was verantwoordelijk voor de bouw en coördinatie van de Atlantikwall. In België kreeg de organisatie vanaf 1942 de leiding over de aanleg van bunkers, geschutsopstellingen en hindernissen langs de kust.

In mei 1944 werkten er naar schatting 291.000 mannen over gans Europa aan Hitler's Atlantische muur. (MuséeMemoire39-45.fr, 2017)

Een belangrijk kenmerk was de toepassing van de Regelbau-standaard: gestandaardiseerde bouwplannen voor bunkers. Hierdoor konden bunkers snel en volgens vaste normen worden gebouwd, wat tijd en materiaal bespaarde. In Raversyde vind je nog verschillende van deze typische Regelbau-bunkers.

Voor de bouw zette de Organisation Todt niet enkel Duitse bedrijven in, maar ook dwangarbeid. Belgische arbeiders werden verplicht ingezet, samen met buitenlandse arbeiders en krijgsgevangenen. De omstandigheden waren vaak zwaar: lange werkdagen, gevaarlijke situaties en een gebrek aan vrijheid.

Zo werd de Atlantikwall in België gerealiseerd door de Organisation Todt: een combinatie van moderne bouwtechniek, standaardisering en - vooral - de uitbuiting van duizenden mensen.

Om bunkers te bouwen heb je beton nodig - véél beton!

Deze grafiek geeft de tonnen (per 1000 kubieke meter) aan beton weer die de Organisatie Todt per maand gestort heeft bij de bouw van bunkers, oliedepots, luchtvelden, industriële stellingen, onderzeebootbasissen en speciale (bijv. communicatie) installaties tussen 1940 en 1944. (Researchgate.net, 2025)

Video: Atlantikwall: mee de bunker in!

Duik met deze video mee in een pas ontdekte bunker! Wat treffen deze oorlogsarcheologen er aan?

Youtube, Andere Tijden, 2025

Ook de Belgen bouwden mee

Na de bevrijding werden veel aannemers die meegewerkt hadden aan de bouw van militaire bunkers en andere door de bezetter gevraagde verdedigingswerken langs de Belgische kust — onderdeel van de Atlantikwall — vervolgd voor economische collaboratie.

De straffen voor deze "bunkerbouwers" waren relatief streng: sommige kregen zware straffen, waaronder de doodstraf. De oorlog lag immers nog vers in het geheugen en er werd ook wraak genomen. (Historiek, 2021)